Publicaties

Voor wie het Twents Landschap lief heeft.





PERSBERICHT: gezamenlijk Natuurorganisaties NO-Twente
Betreft reactie op stads- en dorpsraden NO Twente n.a.v. Natura 2000 en stikstofcrisis

Alle Natuurorganisaties willen de boerenbedrijven in het landschap behouden. Zij kunnen het Twentse coulissenlandschap onderhouden en bovendien horen koeien in de weiden bij Twente. Het opheffen en verplaatsen van zeer oude boerenbedrijven( erven) past daarom niet in onze visie. Daarmee raken wij het oeroude karakter van het Twentse landschap kwijt. Bovendien vinden wij de sociale consequenties voor de boerengezinnen te ingrijpend.
Natura 2000 is in het leven geroepen om kwetsbare cultuurlandschappen zoals het coulissenlandschap van NO Twente te behouden en de zeldzame plant- en diersoorten te beschermen. Het schrappen van Natura 2000 gebieden ,zoals wordt gesuggereerd door sommige politieke partijen, is het paard achter de wagen spannen. Dan zullen we definitief nog meer kwetsbare natuur verliezen. De beschermde status van alle Natura 2000 gebieden (Europees beleid) ,ook de kleinere, staat voor ons als een paal boven water. Daar valt niet aan te tornen.
Een attractief Twents coulissenlandschap met kronkelende beken, bloeiende weiden en bermen, weidevogels, houtwallen, koeien in de wei, Saksische boerderijen heeft een grote aantrekkingskracht op toeristen. Juist de toeristische sector zal floreren bij de uitvoering van de Natura 2000 plannen. Zij komen niet voor grote vlakten met raaigras en mais maar voor diversiteit. Toerisme is een belangrijk verdienmodel in NO Twente en het bevordert de werkgelegenheid.
De afgelopen decennia zijn veel kenmerkende plant en diersoorten van het Twentse platteland bijna verdwenen zoals grutto, wulp, tureluur, veldleeuwerik en patrijs. Ook is de bloemenrijkdom in weiden in bermen dramatisch achteruit gegaan. De vroeger algemene soorten zoals pinksterbloem, boterbloem, koekoeksbloem zijn op het Twentse platteland nauwelijks nog te vinden. Mede hierdoor heeft de insectenstand een reductie van 75% laten zien. Die insecten zijn de basis van het bodemleven en de voedselketen in de natuur.
Kwetsbare planten hebben zichtbaar last van de depositie van stikstof(verbindingen)in de natuurgebieden. Stikstof is een meststof en bevordert de groei van stikstofminnende planten zoals bramen, grassen, brandnetels. Landschapstypen die voedselarme omstandigheden nodig hebben komen in de problemen zoals heidevelden, blauwgraslanden, vennen en schrale hooilanden (orchideeën). Met het verdwijnen van veel plantensoorten zullen ook de insecten die afhankelijk zijn van die planten verdwijnen en daarna de vogelsoorten die deze insecten als voedselbron nodig hebben. Een ernstige aantasting van het totale ecosysteem is het gevolg van te veel stikstofdepositie.
Mogelijke oplossingen voor natuur en boeren zou kunnen zijn om de boeren in de bedreigde gebieden te laten overstappen op natuurinclusieflandbouw. Dus duurzamer gaan boeren met minder stikstofuitstoot.
Graag gaan wij het gesprek aan met burgers, boeren en buitenlui over deze problematiek om naar elkaar te luisteren en op zoek te gaan naar gezamenlijke oplossingen.

Namens de gezamenlijke Natuurorganisaties in Noordoost Twente

Stichting Behoud Twents Landschap & Stichting Natuur en Milieu Ootmarsum

‘NATUURLIJK KAN HET ANDERS’

Raadsleden Gemeente Dinkelland
Burgemeester en Wethouders Gemeente Dinkelland
Nicolaasplein 5,
7591 MA Denekamp

Ootmarsum, 27- 9 -2019

Betreft: onsamenhangend maaibeheer en onderhoud openbaar groen door Noaberkracht leidt tot verdere achteruitgang biodiversiteit.

Geachte Raadsleden en B&W Gemeente Dinkelland,

In februari 2018 heeft de raad van de gemeente Dinkelland een motie aangenomen om te komen tot een verbetering van de biodiversiteit in betreffende gemeente. Op grond daarvan is er een beleidsnota opgesteld genaamd: ‘Biodiversiteitsvisie Dinkelland’. De uitgangspunten in dit beleidsstuk zijn veel belovend. Adviesbureau Eelerwoude geeft hierin aan dat op diverse plaatsen in de gemeente de biotopen voor plant- en diersoorten sterk kunnen worden verbeterd voor bijvoorbeeld bijensoorten, vlindersoorten en vogels. Daarin speelt het maaibeleid van Noaberkracht en het onderhoud van het openbaar groen een cruciale rol. Dat maaibeleid is globaal gericht op het maaien van de eerste meter berm in het voorjaar i.v.m. de verkeersveiligheid en de tweede maaibeurt wordt uitgevoerd in september/oktober, waarbij alle bermen en sloten worden glad gemaaid en het maaisel wordt afgevoerd
Wij als natuurorganisaties: Stichting Natuur en Milieu Ootmarsum en Stichting Behoud Twents Landschap zien echter dat de dagelijkse praktijk niet altijd goed uitpakt voor het verbeteren van de biodiversiteit. Uit jarenlang veldwerk en signaleringen van vrijwilligers door beide natuurorganisaties blijkt het volgende:

  1. Het maaibeheer van Noaberkracht wordt nog veelal op de traditionele manier uitgevoerd, namelijk ‘glad en strak’. Daardoor blijft er weinig ruimte over voor insecten om in glad geschoren bermen en sloten te kunnen overleven. Door het gebruik van de maai-zuigmachine verdwijnen bovendien veel insecten-eitjes, larven of poppen in de afvalbak. Hierdoor overleven er weinig insecten de winter. Ook voor vogels zoals patrijzen, sijzen, vinken, putters e.d. valt in deze bermen nauwelijks voedsel te vinden omdat het zaad en de insecten voor de winter al zijn afgevoerd.
  2. Het maaibeleid wordt niet altijd uitgevoerd overeenkomstig de planning van Noaberkracht. Men reageert vaak op verzoeken of klachten van bewoners om bermen en sloten eerder te maaien of openbaar groen vroegtijdig te snoeien zodat de betreffende bewoners een beter uitzicht hebben of minder bladafval op de stoep krijgen. Dat kan leiden tot verstoring van broedende vogels, doodmaaien van kikkers en padden en het niet tot zaadvorming komen van kruiden, met alle gevolgen van dien voor insecten en vogels.
  3. Indien een lid van een van de bovengenoemde natuurorganisaties navraag doet waarom bepaalde ingrepen in het groen hebben plaats gevonden dan is er geen duidelijk aanspreekpunt. De coördinatie van het beheer is voor ons niet altijd duidelijk. Dat kan leiden tot misverstanden tussen vrijwilligers die een bijdrage willen leveren aan het behoud van de biodiversiteit en de medewerkers van Noaberkracht.
  4. De keuze van het plantmateriaal in het openbaar groen is vaak eenzijdig en niet bevorderlijk voor de biodiversiteit. Denk daarbij aan de aanplant van grote groepen laurier en blokhagen van liguster en beuk. Ook de kwaliteit van de bomen die worden geplant laat vaak te wensen over (dubbele top, gebogen vorm, matige vitaliteit).
  5. Goed bermbeheer langs fiets en wandelpaden, sloten, natuurgebieden en rond natte of schrale plekken verhoogt de ecologische waarde. Vogels, kleine zoogdieren, amfibieën, reptielen en insecten vinden er een ideale voedsel- ,nest- , schuil- en overwinteringsplek.
  6. Tevens heeft dat goede bermbeheer een positieve invloed op de belevingswaarde van de voorbijgangers. Dat geld ook voor de vele toeristen die Noordoost Twente elk jaar bezoeken. Zij komen hier om te genieten van het authentieke Twentse landschap met houtwallen, kronkelende beken, fraaie bermen, bossen, heidevelden etc.
  7. Door het berm- en slootmaaisel bij voorkeur enkele dagen te laten drogen alvorens het machinaal op te rapen, komen de zaden vrij uit het maaisel en blijven op de bodem liggen als voedsel voor dieren en tot hergroei van planten. Door deze verschraling vermindert de productie van biomassa en zal er in de loop der tijd minder maaisel hoeven te worden afgevoerd. Lees kostenreductie.

Ons advies aan de gemeente Dinkelland/Tubbergen en de uitvoeringsinstantie Noaberkracht:

a. Verbeter de coördinatie van de onderhoudswerkzaamheden aan bermen/sloten en openbaar groen en zorg voor een heldere communicatie met burgers en vrijwilligers. Welke personen zijn aanspreekbaar?
b. Verander het maaibeleid door veel gevarieerder te gaan maaien en meer bermen en sloten tot na de winter ongemoeid te laten. Zorg voor een duidelijke fasering in maaibeleid. https://www.naturetoday.com/intl/nl/nature-reports/message/?msg=25016
c. Zaai kansrijke bermen in met kruidenrijke mengsel die bijen, vlinders, vogels e.d. aantrekken. Dit is voor bewoners en toeristen ook een lust voor het oog en bevordert de aantrekkelijkheid van onze gemeente.
d. Stop met het gebruik van alle bestrijdingsmiddelen die de biodiversiteit verminderen en vraag ondernemers in uw gemeente hetzelfde te doen.
e. Kies voor ecologische beheer (verschraling) waardoor de gemeente op termijn kosten kan besparen.
f. Kies voor het oprapen van maaisel i.p.v. het afzuigen ervan. Dit zorgt voor meer overlevingskansen voor insecten en vogels.

Graag willen wij onze bevindingen in een gesprek met de raadsleden en B&W nader toelichten. Ook zou het wenselijk zijn middels een veldbezoek u concrete voorbeelden te laten zien hoe de biodiversiteit kan worden bevorderd.

In afwachting van uw reactie,

Namens Stichting Natuur en Milieu Ootmarsum, Jos Heerink 06-53346727 heerinkjhm@gmail.com
Namens Stichting Behoud Twents Landschap, Chris van Benthem 06-13189115 chrisvanbenthem@outlook.com Laagsestraat 17 7637PA Oud-Ootmarsum

ER STERFT TUSSEN REGGE EN DINKEL EEN LAND

Publicatiedatum december 2017

Dit artikel is geschreven door een aantalverontruste bewoners van de gemeente Tubbergen/Dinkelland oftewel van de gemeente Noaberkracht. Wij doen een beroep op burgers, boeren, buitenlui en op de politieke partijen in Noaberkracht om wakker te worden. 

Ons prachtige eeuwenoude Twentse coulissen landschap, met haar oude eiken,  houtwallen, bloemrijke weiden met koeien, kronkelende beken, oude boomgaarden, en fraaie doorgezichten, dat veel bewoners van onze gemeenten van vroegere tijden nog kennen en koesteren, is steeds meer aan het verdwijnen. Ondanks de plannen van de gemeenten om het Twentse landschap te beschermen, blijkt in de praktijk dat er jaarlijks illegaal en legaal veel landschapselementen verdwijnen.   

De handhaving van beide gemeenten is onvoldoende. Pas als een oplettende voorbijganger de gemeente tipt over een houtwal die is verdwenen dan wordt de gemeente wakker, maar dan is het vaak al te laat. Dat geldt ook voor de naleving van de herplantplicht. Deze wordt te weinig gecontroleerd

De cascoregeling van de gemeente  legaliseert zelfs het verplaatsen van houtwallen. Daarbij wordt een houtwal gerooid met vaak fraaie oude bomen en worden elders een aantal sprietjes terug geplant meestal aan de rand van een bosje. Het duurt vervolgens honderd jaar voordat deze sprieten zijn uitgegroeid tot landschappelijk waardevolle bomen. 

Kortom de kaalslag op het platteland gaat door en menigeen denkt dat het niet zo erg is om een keer een paar bomen te kappen. Maar het verarmen van het landschap vindt al van generatie op generatie plaats. Het landschap wordt steeds kaler en doorzichtiger en de ecologische waarden gaan met sprongen achteruit. Waar zijn onze weidevogels, patrijzen, vlinders, bijen etc gebleven? 

Beste burgers, boeren, buitenlui en bestuurders van Noaberkracht.

Als we de teloorgang van ons fraaie landschap willen accepteren en dat zien als een onderdeel van de economische vooruitgang laten we dat dan duidelijk uitspreken. Maar laten we vooral stoppen met een halfslachtig beleid dat op papier altijd klopt maar in de praktijk leidt tot de ondergang van ons Twentse coulisselandschap.  

NOABERKRACHT WAKKER WORDEN, BESCHERM ONS TWENTSE LANDSCHAP  

De slogan van Tubbergen luidt: wandelgemeente bij uitstek en van Dinkelland: daar beleef je Twente. Hiermee verwijzen ze naar onze oude Twentse cultuur en natuur, waar het voor een ieder goed vertoeven is. Maar hoe ziet ons mooie Noordoost Twentselandschap er over 25 jaar uit. Kunnen wij dan nog wel die oude waarden van ons Twentse landschap doorgeven aan onze kinderen? Het is NU tijd voor breed gedragen actie. 

Let wel: wij willen niet polariseren of iemand de schuld in de schoenen schuiven voor de teloorgang van de natuurwaarden maar juist een open discussie op gang brengen over ons Twentse landschap.   

In die discussie zijn alle bevolkingsgroepen binnen de gemeente Noaberkracht van harte welkom.

Daarbij kan een iedereen eerlijk en oprecht antwoord geven op de vraag:               

WELK TWENTSE  LANDSCHAP WILT U DOORGEVEN AAN UW KINDEREN ? 

Henk Frons , Albergen 

Chris van Benthem, Oud-Ootmarsum 

Elco Janné, Vasse 

Martin Semmekrot, Tubbergen 


Brief aan de gemeente Tubbergen 20-02-2018

Raadsleden Gemeente Tubbergen

Raadhuisplein 1

7651 CV Tubbergen 

Betreft: feiten en constateringen natuur en landschap Noordoost Twente

                                                       Tubbergen, 20-2-2018

Geachte raadsleden,

 ‘NATUUR  EN LANDSCHAP IN TWENTE ONDER GROTE DRUK’        

De werkgroep Behoud Twents Landschap wil u graag informeren over de stand van zaken van natuur en landschap in Noordoost Twente. Hieronder treft u een aantal feiten en constateringen aan die wij graag onder de aandacht van de politieke partijen in de gemeente Tubbergen en van de Twentse bevolking willen brengen.

Hoogleraar Siepel: ‘Twentse bodemfauna zo dood als een pier

De bodemfauna op het platteland in Twente is nagenoeg verdwenen. Dat zegt Henk Siepel, hoogleraar dierecologie aan de Radboud Universiteit. “Het ziet er groen uit, maar het is zo dood als een pier.” Zie artikel Tubantia 23-1-2018

Onze insecten sterven massaal, wetenschappers meten een reductie van 75% van alle insecten: de insecten zijn de basis van de voedselketen in de natuur. Het verdwijnen van de insecten zal grote gevolgen hebben voor het totale ecosysteem.

De afgelopen decennia zijn het aantal houtwallen en bosjes in heel Twente dramatisch gedaald. Kijk op www.topotijdreis.nlen vergelijk het landschap in 1945 – 1970 en 2017. Zie bijvoorbeeld: Breembroekshoek noordelijk van Tubbergen, Steenmaten Klein Agelo en Looweide bij Saasve

De Casco-regeling, van de gemeenten uit Noordoost Twente, bepaalt dat 52% van het totale grondgebied onder het dynamische landschap (schaalvergroting) valt en 32% in beperkte mate. Dat betekent dat de hierin aanwezige landschapselementen (niet zijnde casco houtwallen) “verplaatsbaar’ zijn. Dus eeuwenoude eiken worden vervangen door kleine boompjes van 1 m hoog. Het duurt vervolgens 4 generaties voordat deze boompjes weer monumentale eiken zijn. Door deze regeling zullen de komende jaren 1000-den eiken, beuken, essen, elzen e.d. verdwijnen in ons Twentse landschap en worden vervangen door sprietjes. Kijk wat er gebeurd is in Fleringen ten westen van de stoplichten. Houtwallen en oude eiken weg en vergezichten voor terug. Een totaal on-Twents landschap is daar gecreëerd. 

De kapverordening uit 2015 van de gemeenten Tubbergen en Dinkelland heeft als hoofddoel, deregulering en kostenbesparing,  waarbij handhaving geen prioriteit heeft.

Wij als natuurorganisaties en vrijwilligers zijn regelmatig in het veld aanwezig en constateren veel illegale kap/verdwijningen en sluipende vernielingen van landschapselementen. De gemeenten zien vooralsnog geen reden om de kapverordening aan te passen. Dus de achteruitgang van het Twentse Landschap gaat gewoon door.

Toxicoloog Henk Tennekes bevestigt dat het gebruik van het landbouwbestrijdingsmiddel neonicotinoïden een sluipmoordenaar is voor de insectenstand.  Henk Tennekes voorspelt al sinds 2009 dat de insecten zullen uitsterven door neonicotinoïden. Deze bestrijdingsmiddelen moeten volgens ons Nu worden verboden

Ecologisch bermbeheer in Tubbergen en Dinkelland van alle sloten en bermen van gemeente, waterschap en provincie kan ecologisch van zeer groot belang zijn bij het behoud van biodiversiteit en herstel insectenstand:

Tot op heden hebben de gemeenten Tubbergen en Dinkelland hiervoor geen fundamentele en grootschalige plannen ontwikkeld.

Recreatie en toerisme zijn voor zowel Tubbergen als Dinkelland speerpunt van beleid. De slogan van Tubbergen luidt: ‘Wandelgemeente bij uitstek’ en van Dinkelland: ‘Daar beleef je Twente’.

Toeristen komen naar Twente voor de oude Twentse cultuur maar vooral voor de beleving van het Twentse Coulisselandschap met haar glooiende landschap, met koeien in de wei, oude Twentse erven, kronkelende beken, fraaie houtwallen, bloeiende bermen etc. Kortom om cultuur en natuur optimaal te ervaren.

Toerisme is een grote inkomsten bron voor veel bewoners van beide gemeenten en levert ook veel werkgelegenheid op.

In een aangetast coulisselandschap valt Twente niet te beleven.

Waterbedrijven slaan alarm:  Meststoffen verontreinigen het grondwater. Zuivering wordt steeds duurder en complexer. De Nederlandse waterbedrijven zijn bezorgd en pleiten voor maatregelen. ‘Tientallen grondwaterwinpunten in Oost- en Zuid-Nederland zijn vervuild met meststoffen. Van dat grondwater zuiver drinkwater maken wordt steeds moeilijker en duurder

Weidevogels zijn bijna verdwenen in het Twentse landschap

Vogelwerkgroep uit Weerselo ‘De Grutto’ schrijft in het rapport van 2016:  ‘Niet alleen de broedresultaten van het afgelopen jaar waren slecht, maar ook het alsmaar dalende aantal broedparen van kievit, grutto, wulp, tureluur en scholekster is zorgwekkend.’

Vogelbescherming Nederland: De patrijs staat op de Rode Lijst    ‘Het toepassen van insecticiden en het verdwijnen van akkeronkruiden, overhoekjes en ruige bermen betekent, naast het verlies van dekking en nestgelegenheid, vooral een gebrek aan dierlijk voedsel voor de jongen. Met name in natte voorjaren sterven talloze jongen aan voedselgebrek.’

GroenBlauwediensten: leveren een bijdrage aan behoud coulisselandschap

De regeling Groenblauwediensten die de gemeenten van Noordoost Twente en de provincie heeft afgesloten met veel grondeigenaren om landschapselementen langdurig te beschermen en te beheren verdient een compliment. Dat is een goede stap in de richting van het behoud van ons coulisselandschap. Uitbreiding van deze regeling is noodzakelijk om natuur en landschap blijvend te behouden.

Maakt u zich samen met ons ook grote zorgen over de toekomst van de Twentse natuur en het coulisselandschap en wilt u dat fraaie en diverse landschap graag behouden.

Op 21 maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen en voordien kunt u de burgers in onze gemeente duidelijk maken dat uw politieke partij passende maatregelen wenst te nemen om verdere achteruitgang van ons prachtige Twentse coulisselandschap een halt toe te roepen. De maatregelen die tot nu toe zijn genomen zijn ontoereikend gebleken.

WERKGROEP BEHOUD TWENTS LANDSCHAP

Henk Frons , Albergen 

Chris van Benthem, Oud-Ootmarsum 

Elco Janné, Vasse 

Richard Hesselink, Tilligte

Andre Arninkhof, Weerselo

Mark Osinga, Fleringen

Richard Pastoors, Bruinehaar (Landschapsadviseur)                                                               

Martin Semmekrot  (contactpersoon)