Hoe ziet een houtwal eruit?
Een houtwal bestaat uit een verhoogde wal van aarde, vaak met aan een of beide kanten een greppel. Op de wal groeien struiken zoals hazelaar, meidoorn en sleedoorn, met daartussen hier en daar een eik. Een houtwal staat meestal langs de rand van een weiland of akker.

Waarom werden houtwallen aangelegd?
Boeren plantten houtwallen rond de natte, laaggelegen weidegronden. De doornige struiken hielden het vee binnen de weide. Het hout gebruikten ze als geriefhout: brandhout en hout voor gereedschap en hekwerk. Daarom werden de struiken regelmatig afgezet, waarna ze weer uitliepen.
Welke bomen en struiken horen in een houtwal?
In een Twentse houtwal staan streekeigen soorten. Bomen zijn bijvoorbeeld eik, beuk, berk, zoete kers, zwarte els en es. Struiken zijn hazelaar, meidoorn, sleedoorn, vlier, krent, kardinaalsmuts en egelantier. Lees meer over welke soorten in een houtwal horen.
Houtwal en houtsingel: het verschil
De woorden worden door elkaar gebruikt, maar er is een verschil.
Houtwal
Bomen en struiken op een aarden wal.
Houtsingel
Een rij bomen en struiken op vlakke grond.
Heg
Een dichte, geschoren rij struiken.
Hoe leg je een houtwal aan?
- Kies de plek. Een houtwal past langs de rand van een weiland of akker, of als verbinding tussen bestaande houtwallen en bosjes.
- Kies streekeigen soorten. Welke soorten passen, hangt af van de plek en het landschapselement dat je wilt aanleggen.
- Plant in het plantseizoen. Dat loopt van november tot en met maart, als de bomen in winterrust zijn.
- Vraag advies. Grondeigenaren in Dinkelland, Losser, Oldenzaal en Tubbergen krijgen bij de stichting gratis bosplantsoen en advies van een vrijwilliger.
Waarom houtwallen belangrijk zijn
- Ze geven het landschap zijn lagen en doorkijkjes.
- Ze bieden schuilplaatsen voor dieren en dragen bij aan de biodiversiteit.
- Ze houden CO2 vast en gaan verdroging en erosie tegen.
Waarom verdwijnen houtwallen in Twente?
Grondeigenaren hebben houtwallen niet meer nodig als veekering of voor geriefhout, en grote percelen zijn makkelijker te bewerken zonder. Lees waarom houtwallen verdwijnen.
Wil je zelf een houtwal aanleggen of aanvullen? Vraag gratis bosplantsoen aan.
Veelgestelde vragen
Mag ik een houtwal zomaar weghalen?
Vaak niet. Voor het kappen van bomen en het verwijderen van houtwallen gelden regels van de gemeente, zoals de kapverordening. Neem contact op met je gemeente voordat je iets verandert.
Hoe vaak moet een houtwal onderhouden worden?
Een houtwal wordt traditioneel eens in de zoveel jaar afgezet: de struiken worden tot net boven de grond teruggezet en lopen daarna weer uit.
Kan ik bosplantsoen krijgen voor een houtwal?
Ja, als je grondeigenaar bent in Dinkelland, Losser, Oldenzaal of Tubbergen. Lees meer op de pagina gratis bosplantsoen voor grondeigenaren.
Bronnen
- Visie Stichting Behoud Twents Landschap (oude website, 2023)
- Artikel "Boeren horen bij het Twentse landschap", 30-01-2023
- Landschapsdeal Noordoost Twente, Landschap Overijssel
- Soortenlijst gratis bosplantsoen, seizoenen 2023-2026
Inhoud gecontroleerd op 13-10-2026.